Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2026-cı il tarixində Qırğızıstana həyata keçirdiyi dövlət səfəri Azərbaycanın Mərkəzi Asiya siyasətində mühüm hadisə kimi qiymətləndirilə bilər. Son illər Türk dünyasında inteqrasiya proseslərinin sürətlənməsi fonunda Bakı ilə Bişkek arasında münasibətlər də yeni məzmun qazanır. Dövlət başçılarının görüşü zamanı verilən mesajlar və əldə olunan razılaşmalar göstərir ki, iki ölkə siyasi dialoqu daha yüksək mərhələyə yüksəltmək, iqtisadi əməkdaşlığı genişləndirmək və regional məsələlərdə koordinasiyanı gücləndirmək niyyətindədir.
Prezident İlham Əliyevin mətbuata bəyanatında səsləndirdiyi “Müttəfiqlik münasibətləri çox böyük məsuliyyət deməkdir və biz bu məsuliyyətə hazırıq” fikri səfərin əsas siyasi mesajı oldu. Müttəfiqlik yalnız dostluq münasibətlərinin ifadəsi deyil, eyni zamanda beynəlxalq təşkilatlarda qarşılıqlı dəstək, təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq, iqtisadi layihələrin əlaqələndirilməsi və regional sabitliyin qorunması istiqamətində ortaq öhdəliklər deməkdir. Bu baxımdan Azərbaycan və Qırğızıstan arasında münasibətlərin strateji xarakter alması Türk dövlətləri arasında həmrəyliyin daha da möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Səfərin diqqətçəkən nəticələrindən biri Azərbaycan–Qırğız İnvestisiya Fondunun maliyyə imkanlarının 200 milyon ABŞ dollarına çatdırılması barədə əldə edilən razılıq oldu. Fondun kapitalının artırılması göstərir ki, tərəflər iqtisadi əməkdaşlığı yalnız ticarət dövriyyəsinin genişləndirilməsi ilə məhdudlaşdırmır, uzunmüddətli investisiya layihələrinə üstünlük verirlər. Birgə istehsal müəssisələrinin yaradılması, yeni texnologiyaların tətbiqi, kənd təsərrüfatı, sənaye və xidmət sektorunda layihələrin həyata keçirilməsi hər iki ölkənin iqtisadi inkişafına əlavə töhfə verəcək.
Qırğızıstanda İssık-Kul gölünün sahilində inşa olunan və “Bakı” adını daşıyan beşulduzlu hotelin istifadəyə verilməsi də Azərbaycanın iqtisadi potensialını nümayiş etdirən əlamətdar hadisələrdən biridir. Bu layihə təkcə investisiya nümunəsi deyil, həm də Azərbaycan brendinin regionda tanınmasının göstəricisidir. Belə layihələr ölkələr arasında biznes əlaqələrinin genişlənməsinə, turizm sahəsində əməkdaşlığın güclənməsinə və özəl sektorun fəallığının artmasına zəmin yaradır.
Azərbaycan–Qırğızıstan əməkdaşlığının mühüm istiqamətlərindən biri humanitar sahədir. Qarabağın bərpasına Qırğızıstanın verdiyi töhfə çərçivəsində Ağdamda “Manas” adına məktəbin inşa edilməsi iki xalq arasında qardaşlıq münasibətlərinin rəmzinə çevrilib. Eyni zamanda Bakıda Çingiz Aytmatovun adını daşıyan park və abidənin yaradılması, Bişkekdə Azərbaycan–Qırğızıstan Dostluq Parkının salınması, qarşılıqlı Mədəniyyət Günlərinin təşkili ortaq tarixi, dili və mədəni irsi bölüşən xalqlar arasında mənəvi bağları daha da möhkəmləndirir.
Səfərin regional əhəmiyyətini artıran mühüm məqamlardan biri Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Məşvərət Görüşlərinin tamhüquqlu iştirakçısına çevrilməsi oldu. Bu qərar Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə siyasi və iqtisadi əlaqələrinin yeni institusional əsaslar üzərində inkişaf etdiyini göstərir. Xəzər dənizi vasitəsilə Şərq-Qərb nəqliyyat dəhlizinin əsas iştirakçısı olan Azərbaycan Mərkəzi Asiya ilə Avropa arasında iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsində mühüm rol oynayır. Çolpon-Ata Bəyannaməsi də məhz bu əməkdaşlığın gələcək istiqamətlərini müəyyənləşdirən strateji sənəd kimi diqqət çəkir.
Dövlət səfəri çərçivəsində müxtəlif sahələri əhatə edən çoxsaylı sənədlərin imzalanması münasibətlərin sistemli şəkildə inkişaf etdiyini təsdiqləyir. Təhsil, elm, rəqəmsal inkişaf, nəqliyyat, logistika, kənd təsərrüfatı və investisiya sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi barədə razılaşmalar yaxın illərdə konkret layihələrin həyata keçirilməsinə şərait yaradacaq. Bu isə iki ölkə arasında münasibətlərin yalnız siyasi deyil, iqtisadi və sosial baxımdan da davamlı inkişafına zəmin formalaşdıracaq.
Prezident İlham Əliyevin I dərəcəli “Manas” ordeni, Prezident Sadır Japarovun isə “Heydər Əliyev” ordeni ilə təltif edilməsi dövlətlərarası münasibətlərin yüksək səviyyəsinin rəmzi kimi qiymətləndirilə bilər. Bu qarşılıqlı ehtiram nümunəsi göstərir ki, Azərbaycan və Qırğızıstan arasında formalaşan strateji tərəfdaşlıq təsadüfi siyasi proses deyil, ortaq tarixə, qarşılıqlı etimada və gələcəyə hesablanmış əməkdaşlıq konsepsiyasına əsaslanır.
Nəticə etibarilə, Prezident İlham Əliyevin Qırğızıstana dövlət səfəri Azərbaycanın Mərkəzi Asiya istiqamətində həyata keçirdiyi xarici siyasətin uğurlu davamı kimi yadda qaldı. Səfər çərçivəsində əldə olunan razılaşmalar, imzalanan sənədlər və verilən siyasi mesajlar göstərir ki, Azərbaycan–Qırğızıstan münasibətləri yeni strateji məzmun qazanır. Bu əməkdaşlıq təkcə iki ölkənin milli maraqlarına deyil, bütövlükdə Türk dünyasının iqtisadi inteqrasiyasına, regional sabitliyə və ortaq inkişaf məqsədlərinə də mühüm töhfə verir.
Ağanənə Seyidqızı, “Ülvi” Aztəminatlılara Yardım İctimai Birliyinin sədri, AYB-nin üzvü
Müzakirə qapadılmışdır.