Azərbaycan ilə Latviya arasında münasibətlər son illərdə ardıcıl və sistemli şəkildə inkişaf edərək sabit tərəfdaşlıq modelinə çevrilib. Bu əlaqələr təkcə siyasi dialoqla məhdudlaşmır, həm də iqtisadi, humanitar və təhlükəsizlik sahələrində paralel şəkildə genişlənir. Xüsusilə Avropa İttifaqı məkanında Latviya ilə əməkdaşlıq Azərbaycanın çoxtərəfli xarici siyasət kursunda mühüm yer tutur. Bu kontekstdə Prezident İlham Əliyev ilə Latviya Prezidenti Edqars Rinkeviçs arasında Bakıda keçirilən görüş və səfər çərçivəsində səsləndirilən bəyanatlar münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə keçdiyini təsdiqləyir.
Prezident Əliyevin mətbuata bəyanatında vurğuladığı kimi, səfərin əsas nəticəsi ikitərəfli münasibətlərin daha da möhkəmlənməsi və yeni əməkdaşlıq istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsidir. Bu yanaşma təsadüfi deyil. Çünki Azərbaycan-Latviya əlaqələri artıq formalaşmış hüquqi baza üzərində inkişaf edir. Doqquz il əvvəl imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Bəyannamə bu münasibətlərin əsas sütununu təşkil edir və tərəflərə uzunmüddətli əməkdaşlıq üçün sabit çərçivə təqdim edir.
Görüşlərin həm təkbətək, həm də geniş tərkibdə keçirilməsi tərəflərin əməkdaşlığa kompleks yanaşdığını göstərir. Bu formatda aparılan müzakirələr yalnız ikitərəfli deyil, eyni zamanda beynəlxalq və regional məsələlərin də gündəmdə olduğunu nümayiş etdirir. Bu isə onu göstərir ki, Azərbaycan və Latviya arasında münasibətlər artıq lokal xarakter daşımır, daha geniş geosiyasi kontekstdə formalaşır.
Xüsusi diqqət çəkən məqamlardan biri Birgə Hökumətlərarası Komissiyanın Qarabağda, o cümlədən Şuşa şəhərində keçirilmiş görüşüdür. Bu fakt post-münaqişə dövründə Azərbaycanın iqtisadi və siyasi gündəliyində Qarabağın xüsusi yer tutduğunu göstərir. Eyni zamanda, Latviyanın bu proseslərdə iştirakı regionun bərpasına beynəlxalq marağın artdığını və əməkdaşlıq üçün yeni platformaların yarandığını təsdiqləyir.
İqtisadi əməkdaşlıq istiqamətində biznes-forumun keçirilməsi praktiki nəticələrə yönəlmiş addım kimi qiymətləndirilə bilər. Prezident Əliyevin qeyd etdiyi kimi, qarşılıqlı ticarət dövriyyəsinin hələlik aşağı səviyyədə olması potensialın tam reallaşmadığını göstərir. Lakin qarşılıqlı sərmayə imkanlarının genişləndirilməsi, birgə istehsal layihələrinin təşviqi və biznes subyektləri arasında əlaqələrin intensivləşdirilməsi bu boşluğu doldurmağa imkan verə bilər. Bu baxımdan, forum gələcək müqavilələrin və konkret layihələrin başlanğıcı kimi çıxış edir.
Nəqliyyat sahəsində birbaşa uçuşların təşkili ilə bağlı müzakirələr isə münasibətlərin daha dinamik inkişafına xidmət edə bilər. Bu, həm turizm, həm də biznes əlaqələrinin genişlənməsi üçün mühüm amildir. Qlobal aviasiya bazarında mövcud çətinliklər fonunda Azərbaycanın bu sahədə dayanıqlılığı əlavə üstünlük yaradır və yeni marşrutların açılması üçün real imkanlar formalaşdırır.
Humanitar əlaqələr, xüsusilə təhsil sahəsində əməkdaşlıq münasibətlərin uzunmüddətli perspektivini müəyyən edən əsas istiqamətlərdəndir. Latviyada yüzlərlə azərbaycanlı tələbənin təhsil alması artıq formalaşmış akademik əlaqələrin göstəricisidir. Bu, yalnız təhsil deyil, eyni zamanda mədəni inteqrasiya və gələcək əməkdaşlıq üçün insan kapitalının formalaşması deməkdir.
Səfər çərçivəsində regional təhlükəsizlik məsələlərinin müzakirəsi də xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Prezident Əliyevin Ermənistanla münasibətlərdə yaranmış yeni reallıqlar barədə verdiyi məlumatlar Cənubi Qafqazda sabitliyin təmin olunması istiqamətində mühüm siqnaldır. Bu kontekstdə Azərbaycan sülh təşəbbüsləri ilə çıxış edən əsas aktor kimi çıxış edir və bu model digər münaqişəli regionlar üçün də nümunə ola bilər.
Ümumilikdə, İlham Əliyev və Edqars Rinkeviçs arasında keçirilən görüşlər və səsləndirilən bəyanatlar göstərir ki, Azərbaycan-Latviya münasibətləri strateji tərəfdaşlıq mərhələsindən praktiki əməkdaşlıq mərhələsinə keçir. İmzalanan sənədlər, keçirilən biznes-forum və aparılan müzakirələr bu münasibətlərin yaxın gələcəkdə daha konkret iqtisadi və siyasi nəticələr verəcəyini deməyə əsas yaradır.
Elnarə Rəşidova, Şəhər Mədəniyyət Evinin direktoru
Müzakirə qapadılmışdır.