Azərbaycan Respublikası ilə Ukrayna arasında münasibətlər son illərdə dinamik inkişaf mərhələsinə qədəm qoyaraq, çoxşaxəli əməkdaşlıq modelinə çevrilmişdir. Bu əlaqələrin əsasını yüksək səviyyəli siyasi dialoq, qarşılıqlı etimad və strateji tərəfdaşlıq təşkil edir. Xüsusilə dövlət başçıları səviyyəsində müntəzəm təmaslar iki ölkə arasında münasibətlərin davamlılığını təmin etməklə yanaşı, əməkdaşlığın yeni istiqamətlər üzrə genişlənməsinə də zəmin yaradır.
Bu kontekstdə Prezident İlham Əliyev və Volodimir Zelenski arasında keçirilən görüşlər xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Son dörd ildə liderlər arasında baş tutan yeddi görüş, o cümlədən beynəlxalq platformalarda keçirilən müzakirələr, münasibətlərin nə qədər intensiv və strateji xarakter daşıdığını göstərir. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, bu təmaslar iki ölkə arasında əlaqələrin daha yüksək səviyyəyə qalxmasına mühüm töhfə verib.
Azərbaycan və Ukrayna arasında münasibətlərin hüquqi bazası da kifayət qədər möhkəmdir. 2008-ci ildə Kiyevdə və 2011-ci ildə Bakıda imzalanmış strateji tərəfdaşlıq sənədləri iki ölkənin suverenliyi, ərazi bütövlüyü və sərhədlərinin toxunulmazlığı prinsipinə əsaslanır. Bu prinsip həm ikitərəfli münasibətlərdə, həm də beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində özünü aydın şəkildə göstərir. BMT, ATƏT, GUAM və QDİƏT kimi platformalarda tərəflər bir-birinə qarşılıqlı dəstək nümayiş etdirirlər.
İqtisadi sahədə əməkdaşlıq da münasibətlərin əsas sütunlarından biridir. Xüsusilə enerji sahəsində SOCAR-ın Ukraynada uzunmüddətli və uğurlu fəaliyyəti bu əməkdaşlığın real nəticələrini ortaya qoyur. Enerji ilə yanaşı, ticarət dövriyyəsinin artırılması, qarşılıqlı sərmayə qoyuluşu və birgə layihələrin həyata keçirilməsi məsələləri də gündəlikdə mühüm yer tutur. Hazırda yarım milyard dolları ötən ticarət dövriyyəsinin gələcəkdə daha da artacağı gözlənilir.
Bununla yanaşı, hərbi-texniki əməkdaşlıq da Azərbaycan-Ukrayna münasibətlərində perspektivli sahələrdən biri kimi ön plana çıxır. Hər iki ölkədə hərbi sənaye kompleksinin inkişafı birgə istehsal və texnoloji əməkdaşlıq üçün geniş imkanlar yaradır. Bu istiqamətdə aparılan danışıqlar göstərir ki, tərəflər yalnız mövcud əlaqələri qorumaqla kifayətlənmir, eyni zamanda onları daha da dərinləşdirmək niyyətindədirlər.
Humanitar və mədəni əlaqələr də ikitərəfli münasibətlərin ayrılmaz hissəsidir. Təhsil, mədəniyyət və diaspor sahəsində həyata keçirilən layihələr xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanı gücləndirir. XİN-lərarası siyasi məsləhətləşmələr, parlamentlərarası dostluq qrupları və hökumətlərarası komissiyalar bu əməkdaşlığın institusional əsaslarını formalaşdırır və əlaqələrin sistemli inkişafına xidmət edir.
Parlamentlərarası əməkdaşlıq xüsusilə diqqətəlayiqdir. 1995-ci ildən fəaliyyət göstərən Azərbaycan–Ukrayna parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu və Ukrayna Ali Radasında yaradılmış dostluq qrupu qanunverici orqanlar arasında dialoqun inkişafına mühüm töhfə verir. Bu platformalar vasitəsilə siyasi münasibətlər daha da dərinləşir və qarşılıqlı maraqlar daha effektiv şəkildə uzlaşdırılır.
Nəticə etibarilə, Azərbaycan və Ukrayna arasında münasibətlər strateji tərəfdaşlıq səviyyəsində inkişaf edərək, regional və beynəlxalq kontekstdə mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Prezidentlərin son görüşü və aparılan müzakirələr bir daha göstərir ki, bu əməkdaşlıq yalnız mövcud nailiyyətlərlə məhdudlaşmır, eyni zamanda gələcək üçün böyük potensiala malikdir. Qarşılıqlı hörmət, etimad və ortaq maraqlara əsaslanan bu münasibətlər yaxın illərdə daha da möhkəmlənəcək və yeni uğurlarla zənginləşəcəkdir.
Samir Şəfiyev, Simqayıt Dövlət Dram Teatrının direktoru
Müzakirə qapadılmışdır.